اجرای شاتکریت

۱.مقدمه

اجرای شاتکریت در فضاهای زیرزمینی بلافاصله پس از انجام عملیات حفاری بایستی با روشهای خاصی مورد نگهداری اولیه قرار بگیرند. بستگی به ساختار زمین شناسی توده سنگ در برگیرنده فضای زیرزمینی میزان حجم نگهداری متفاوت خواهد بود . برای اجرای تحکیمات تونل نیازبه داشتن اطلاعات کافی از وضعیت زمین شناسی ، میزان آب زیرزمینی موجود در توده سنگ ، مقاومت مکانیکی توده سنگ با توجه به شکل هندسی داخلی فضای ایجاد شده می باشد . پس از کسب آگاهی از وضعیت سنگ در برگیرنده ، میزان تحکیمات مورد نیاز براساس کلاس بندی خاصی تعیین شده و وارد مرحله اجرا می شود .

اجرای عملیات نگهداری بایستی طبق روش اجرای مدون و بهینه که در برگیرنده انواع ماشین آلات مورد نیاز ، تعداد نیروی انسانی ، مواد ومصالح باشد ، انجام بگیرد . در صورت نداشتن روش اجرای بهینه ، شروع و ادامه عملیات  نگهداری با مشکلات فراوانی مواجه خواهد بود و مستلزم صرف هزینه های گزاف در راستای برطرف نمودن مشکلات بوجود آمده ، خواهد بود.

با توجه به شرایط زمین شناسی و کیفیت سنگ، عملیات حفاری و تحکیم در بعضی از موقعیت‌ها بسیار به یکدیگر وابسته بوده و انجام عملیات حفاری بدون عملیات تحکیم شامل شاتکریت و نصب و تزریق بولت امکان پذیر نمی باشد. انجام عملیات حفاری در بعضی تونل‌ها بدلیل ابعاد بزرگ آنها، در دو یا چند مرحله شامل (هدینگ- بنچینگ) و در بعضی از تونل‌ها بصورت تمام مقطع انجام گرفته است .

 عمده فعالیتهای تشکیل دهنده روش اجرای نگهداری و تقویت تونل های آبرسان به شرح :۱ -بتن پاشی ( شاتکریت ) ، ۲-پوشاندن سطح حفاری با شبکه وایرمش  و شاتکریت مرحله دوم ، ۳-حفاری گمانه تزریق با دستگاه حفار ، نصب میل مهار و تزریق گمانه با پمپ تزریق می باشد. برای انجام عملیات شاتکریت ، لازم است مصالح مورد نیاز طبق طرح اختلاط ، در بچینگ تولید شده و به محل اجرا به میزان در خواست هر موقعیت کاری فرستاده شود .

 ۲.موقعیت و مشخصات تونلهای آبرسان

موقعیت ورودی تونلهای آبرسان نیروگاه در سمت چپ رودخانه کارون ( جناح چپ بدنه ) قرار گرفته و ورودی تونلهای آبرسان در تراز ۱۵۵ قرار دارد.  در ورودی دهانه آبگیر نیروگاه چهار رشته تونل با قطر تمام شده بتن ریزی ۱۱ متر با طول تقریبی هرکدام ۱۵۰۰ متر تحت عنوان تونلهای فوقانی آبرسان نیروگاه سد گتوند وجود داشته که هریک از تونلهای آبرسان فوقانی در زیر سرج تانکها به دو رشته تونل با مقطع کوچکتر بنام تونلهای تحت فشار فوقانی ( آاپ ) منشعب شده که هرکدام از تونلهای تحت فشار فوقانی  با ریختن بتن خودتراکم ( س.س.س  ) در پشت استیل لاینینگ ، به قطر تمام شده بتن ریزی ۷ متر رسیده و با طول ۱۳۰ متر به بالای اس شفتها ادامه می یابند .

مقطع ورودی تونلهای آبرسان از سازه آبگیر تا محل اجرای شفت قائم با قطر ۱۷ متر حفاری شده و با قطر ۱۱ متر بتن ریزی می گردد و مقطع تونل بلافاصله پس از شفت های قائم به مقطع دایره ای تبدیل می شود.

 ۳.بتن پاشی ( شاتکریت )

بتن پاشیده، بتن یا ملاتی است که از طریق یک شیلنگ تحت فشار هوا با سرعت زیاد روی سطوح حفاری شده سنگ پاشیده می‌شود و به دو روش تر و خشک اجرا می‌شود و دارای روش اجرای خاصی است ، بتن پاشی بوسیله دستگاه پمپ بتن پاش توسط افراد ماهر انجام می‌شود از بتن پاشیده شده معمولاً بعنوان قسمتی از سیستم نگهداری و در برخی موارد بعنوان پوشش دائمی استفاده می‌شود. بتن پاشی بر حسب نوع کلاس تحکیم قبل و بعد از نصب توری فولادی( وایرمش ) روی سطوح حفاری انجام گرفته و سپس حفاری گمانه تزریق روی سطح شاتکریت شده صورت می گیرد .

برای اجرای صحیح عملیات شاتکریت ، سطوح دیواره‌ها و سقف تونل که نیازبه بتن پاشی دارند را بایستی از ذرات ریز ، گردو خاک، گل  و از هر گونه مواد خارجی  پاکسازی نمود این کار با استفاده از هوای فشرده یا پاشیدن ماسه تحت فشار زیاد انجام می‌شود.

 سطوح حفاری تونل قبل از بتن پاشی بایستی  بطور کامل با بیل چکش هیدرولیکی لق گیری شود. باید بموازات پیشرفت عملیات حفاری شاتکریت مرحله اول و در صورت مشاهده ناپایداری در سطوح حفاری ، نصب وایرمش و شاتکریت مرحله دوم انجام بگیرد. جهت دستیابی به بتن پاشیده شده با کیفیت مناسب رعایت مواردی از قبیل:۱-استفاده از شیلنگ‌های با طول و قطر مناسب ، ۲-ثابت بودن فشار آب حین بتن پاشی ، ۳-تنظیم سرعت خطوط ماسه ، سیمان و آب در سر نازل بطوریکه برگشت و اتلاف مصالح به حداقل برسد  ، ۴-نگهداری نازل به وضعیت عمود بر سطح بتن پاشی و حرکت نازل بصورت بیضی‌های همپوش الزامی می باشد.

 ۴.مشخصات و کیفیت شاتکریت

نوع و کیفیت سیمان مصرفی باید از تیپ و مطابق با حدود مشخصات استاندارد استم – س۱۵۰  باشد. عیار سیمان در مخلوط خشک ۴۰۰ تا ۴۵۰ کیلوگرم در متر مکعب باشد. نسبت آب به سیمان ۴۰/. تا ۴۵/. در نظر گرفته می‌شود. نسبت شن و ماسه به سیمان ۵/۳ تا ۴ می‌باشد. آب مصرفی باید تمیز و فاقد هرگونه مواد مضر برای بتن و فولاد باشد. رطوبت مجاز موجود در شن و ماسه باید بین ۳ تا ۵ درصد باشد. کیفیت مصالح شن و ماسه مصرفی باید شرایط مندرج در استاندارد استم‌س ۳۳ را برآورده نماید.

ضمناً قبل از آغاز عملیات اجرایی باید از واکنش‌زا نبودن مصالح مصرفی با سیمان اطمینان حاصل نمود. مواد افزودنی به منظور افزایش سرعت گیرش ملات بتن پاشیده بکار می‌رود ، نوع زودگیر مصرفی در پروژه گتوند شتکرت-۴۹ عف‌‌  می باشد. مقاومت فشاری ۲۸ روزه ( مقاومت مشخصه ) براساس نمونه‌های استوانه‌ای استاندارد ۲۵۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع می باشد لازم به یاد آوری است براساس دستورالعمل اکی تعیین مقاومت فشاری از طریق مغزه گیری از پانل ۸*۸۰*۸۰ سانتیمتر صورت می‌گیرد و از پانل فوق‌ ‌الذکر می‌توان نمونه‌هایی مکعبی یا استوانه‌ای با حداقل ارتفاع ۸ سانتیمتر تهیه نمود.

فشار مناسب هوای ورودی به دستگاه شاتکریت ۶ بار بوده و قطر لوله دستگاه ۵۰ میلیمتر است و حداقل گنجایش کمپرسور ۲۱ متر مکعب در دقیقه می‌باشد ضمناً حداقل فشار هوا برای ۳۰ متر طول لوله انتقال مصالح باید ۳ بار باشد به ازای هر ۱۵ متر لوله اضافه و هر ۸ متر اختلاف ارتفاع دستگاه شاتکریت با سر شیلنگ فشار هوا باید به مقدار۳۵/. بار افزایش یابد فشار آب در سر شیلنگ در حین کار برد روش خشک باید بین ۱ تا ۲ بار بیش از فشار هوا باشد.  فاصله بهینه سرشیلنگ تا سطح مورد نظر باید بین ۶/. تا ۲/۱ متر باشد. جهت بتن پاشی باید حتی‌المقدور عمود بر سطح کار بوده و هیچگاه از ۴۵ درجه ( زاویه نسبت به خط عمود ) تجاوز ننماید.

به طور کلی ضخامت هر لایه شاتکریت ۵۰ میلیمتر و حداکثر ۱۰۰ میلیمتر می‌باشد.

بخوانید »   شاتکریت چیست

 کیفیت پاشیدن شاتکریت به میزان زیادی ، به مهارت و تجربه اپراتور بستگی دارد . روش‌های اجرایی بایستی به نحوی بهبود یابد تا اهداف : ۱-حداقل  پس ریز ، ۲-عدم وجود پس ریز در شاتکریت پرداخت شده ، ۳-ایجاد صافترین سطح ممکن در شاتکریت پرداخت  شده ، ۴-حداقل ترک‌های انقباضی  ، ۵-هیچگونه فضای خالی در شاتکریت وجود نداشته باشد ،  ۶-چسبندگی خوب شاتکریت به سنگ و سطوح دیگر ، حاصل گردد.

 ۵.کنترل و محاسبه اضافه ضخامت شاتکریت

 جهت اندازه گیری ضخامت شاتکریت اجرا شده روش های کنترلی مختلفی وجود دارد که به طور موردی چند نمونه ذکر می گردد.

۱-انجام عملیات کرگیری بوسیله دستگاه مغزه گیر از بخش های مختلف سطحی که عملیات شاتکریت در آن انجام شده است. اندازه گیری ضخامت شاتکریت به صورت مستقیم از مغزه گیری بعمل آمده از شاتکریت، نحوه چسبندگی شاتکریت به سنگ و ضخامت های مختلف شاتکریت لایه اول و دوم تعیین می گردد(ضخامت متوسط شاتکریت اندازه گیری شده از چال های زهکش برای دو لایه شاتکریت به طور متوسط ۱۵ سانتیمتر بوده که ۵ سانتیمتر آن مازاد خواهد بود).

۲-اندازه گیری ضخامت کلی شاتکریت  از طریق چال های میل مهار و زهکش حفاری شده . از مزایای این روش عدم احتیاج به دستگاه مغزه گیر و متعلقات لازم این دستگاه به منظور مغزه گیری می باشد. اندازه گیری به طور مستقیم و با مترکشی انجام می گیرد اندازه گیری ضخامت متوسط شاتکریت اجرا شده در یک سطح مشخص از تونل ، بدین صورت که حجم کل مصالح شاتکریت پاشیده شده بر اساس مصالح خروجی بچینگ و حجم کل مصالح پرت شده با توجه به درصد پرت مصالح شاتکریت مورد تأیید مشاور، مشخص گردد.

با کسر حجم کلی از حجم مصالح پرت شده، حجم مصالح چسبیده به سطح مشخص می گردد. که از تقسیم این حجم به سطح مورد نظر، ضخامت متوسط شاتکریت چسبیده به سطح مشخص خواهد شد.

از عوامل تأثیرگذار در اضافه ضخامت شاتکریت مشخصات مصالح مورد استفاده و روش اجرای آن می باشد، زیرا وجود یک لایه مش بندی، با حداقل ۲۰% همپوشانی بین پانلهای مش نصب شده و استفاده از وایرمش‌های جوش خورده که در هر صفحه مش ، دو   رشته میلگرد نمره ۸ با فواصل ۱۵ سانتیمتر بر روی هم جوش داده شده خود معرف ایجاد اضافه ضخامت مازاد است که فقط عملیات مش بندی باعث می گردد .

عامل موثر دیگری که منجر به اضافه ضخامت شاتکریت می شود ، انحراف چالهایی است که برای انجام عملیات آتشباری حفاری شده اند ، زیرا پس از انفجار این چالها عملاً خارج از خط مجاز حفاری تخریب خواهد شد و برای جبران این اضافه حفاری و پرکردن حفرات بوجود آمده ناچاراً از شاتکریت استفاده خواهد شد .

 ۶.ارزیابی علت کاهش مقاومت شاتکریت در سیستم آبرسان نیروگاه

 تست عبور مخلوط سیمان و ماسه از الک نمره ۱۰۰ جهت بدست آوردن مقدار سیمان در مخلوط مصالح شاتکریت ساخته شده ، آزمایش تست مقاومت فشاری سه محوره و تک محوره ، تست درصد رطوبت مصالح ، آزمایش اوتوکلاو(Outo کلو) جهت تست سلامت سیمان و … که هر کدام از این آزمایشات برمبنای مشخصات فنی پروژه با استاندارد خاصی سنجیده می شوند .

در صورتیکه هر یک از تستهای بالا دارای جواب منفی باشد جهت علت یابی در عوامل مرتبط در آن تست  بایدمتمرکز شد و با بر طرف نمودن معایب بدست  آمده ، دوباره تست را انجام داد تا زمانیکه جواب مثبت حاصل شود. از عوامل اصلی و تاثیر گذار در مقاومت شاتکریت می توان به مواردی از قبیل :۱ – مصالح شن و ماسه ۲ -کیفیت سیمان ۳ -رعایت ساخت مصالح مطابق طرح مصوب ۴ -کالیبره بودن دستگاه بچینگ ۵ – رعایت مشخصات فنی پاشش شاتکریت با به کار گیری نازلمن های حرفه ای وثابت ۶ – کنترل تجهیزات نظیر فشار کمپرسور و پمپ شاتکریت و غیره ۷ – کنترل ورعایت و استانداردهای نمونه گیری ، اشاره نمود.

به منظور علت یابی کاهش مقاومتهای شاتکریت مورد آزمایش قرار گرفته در پروژه آبرسان گتوند نگارنده سعی نموده است که  با تمرکز در نتایج آزمایشات مختلف از شاتکریت و بررسی شرایط ساخت مصالح و نحوه اجرای عملیات ، جایگاه و سهم روش اجرای صحیح عملیات شاتکریت را در بهبود مقاومت مشخص نموده و پیشنهاداتی برای اصلاح روش اجرا که منتج به کاهش هزینه‌ها شود ارائه نماید.

 ۷.تولید مصالح و ساخت شاتکریت

شن ، ماسه ، سیمان، و آب اجزای تشکیل دهنده شاتکریت هستند . نسبت اختلاط این اجزا با هم جهت رسیدن به بیشترین مقاومت بر اساس مشخصات فنی و استاندارد استم – س۱۵۰  می باشد. طرح اختلاط مصوب   ت۹۴ (دریک متر مکعب مصالح ساخته شده) به شرح ذیل می باشد:

کعاگع  ۱۲۲۸= (تمم ۵_۰ ) ماسه  ، کعاگع۵۲۷ =( تمم ۹.۵_۵ ) شن   ، کعاگع   ۴۵۰ =( تایپ و ) سیمان  ، %(۵-۳)= رطوبت اولیه

مصالح اولیه (شن و ماسه) بر اساس اعلام نیاز بچینگ محل تولید شاتکریت از واحد تولید مصالح به محل دپوی بچینگ منتقل می شود و در شرایط مناسب نگهداری می گردد . جهت ساخت ، این مصالح با رطوبت اولیه به میزان %(۵-۳ ) بر اساس نسبت اختلاط خاص خود در دستگاه بچینگ مخلوط شده و پس از ساخت با تراک میکسرهای مخصوص به محل اجرا منتقل می شود.

جهت حصول نتایج مطلوب ، رعایت مواردی از قبیل مواردی که ذکر می شود الزامی است : ۱-نوع و کیفیت سیمان مصرفی باید از تیپ و (پنج) باشد.۲-عیار سیمان در مخلوط خشک ۴۵۰ کیلوگرم در متر مکعب باشد. ۳-نسبت آب به سیمان ۰.۴ تا ۰.۴۵ در نظر گرفته می شود که البته این نسبت در محل اجرا و در حین اجرای شاتکریت با توجه به کیفیت چسبندگی شاتکریت به سطح مورد نظر ، توسط اپراتورتا حد مجاز قابل تغییر می باشد. ۴-نسبت شن و ماسه به سیمان ۳.۵ تا ۴ باشد. ۵-آب مصرفی باید تمیز و فاقد مواد مضر برای بتن و فولاد باشد .آب مصرفی باید از استاندارد استم‌س۱۰۹ تبعیت نماید. ۶-کیفیت مصالح شن و ماسه مصرفی ، باید شرایط مندرج در استاندارد استم -س۳۳ را برآورده نماید. ۷-رطوبت مجاز موجود در شن و ماسه باید بین ۳ تا ۵% باشد.

۸.خطای اپراتور بچینگ در تنظیم اختلاط و ساخت مصالح

 میکس نا صحیح مصالح در تراک میکسر بعلت میکس نکردن تراک توسط اپراتور تراک میکسر یا خرابی دیگ مصالح تراک میکسر می باشد که برای بررسی این موضوع در مرحله ابتدای تخلیه تراک و انتهای تخلیه تراک در موقعیت اجرایی دو عدد پانل گرفته شد ، در مغزه گیریهای بعمل آمده از بتن ۱۴ روزه مشاهده گردید که مغزه‌ها از مقاومت پایینی برخوردارند بعلاوه در روی بدنه مغزه‌ها فواصل و ناپیوستگی هایی مشاهده می شود که حاکی از چسبندگی نامطلوب و پایین بین اجزای بتن در اثر کمبود سیمان می باشد، از طرفی مغزه استوانه ای بعلت استحکام پایین با نیرویی کم از ناحیه یکی از ناپیوستگی هایش شکسته شد.

بخوانید »   خرید ،فروش و اجاره انواع دستگاه شاتکریت ، گچ پاش و ملات پاش

با مشاهده سطح مقطع شکست اختلاط نادرست مصالح ریزدانه و درشت دانه و سیمان را می توان مشاهده نمودکه همگی حاکی از عدم میکس صحیح مصالح می باشداز آنجائیکه مصالح تراک میکسر مورد آزمایش از لحاظ اختلاط و کیفیت مورد تایید بودند، و مقدار هر یک از آنها بر اساس نسبت اختلاط استاندارد در مخلوط وجود داشت اشکال فوق تنها می تواند بعلت عدم میکس صحیح مصالح بوده باشد.

در بررسی های بعمل آمده مشخص گردید که برخی از تراک میکسرها شیارهای داخلی دیگ مصالح آنها مناسب نبوده و در اثر فرسایش مستهلک شده اند که هنگام میکس ، مصالح خوب مخلوط نمی شوند. از طرفی طبق شرایط استاندارد می بایستی تراک پس از بارگیری تا رسیدن به محل تخلیه مدام در حال میکس کردن باشد ولی بعلت استهلاک زیاد دستگاهها نمی توانند در حال حرکت به میکس کردن بپردازند.پس لازم است پس از رسیدن به محل تخلیه و پهلوگیری ، حداقل ۱۵-۱۰ دقیقه به میکس کردن بپردازند.

 ۹.حضور مستمر مسئولین اجرایی در اجرای عملیات

در موقعیتهای کاری بعضاً  مشاهده می شود که بعلت سختی طبیعت کار و محل اجرا (بخصوص فضاهای زیرزمینی) نیروها تمایل دارند هر چه سریعتر با تمام کردن کار محوله به آنها محیط را ترک کنند و در نتیجه میکس مصالح به خوبی انجام نمی شود که در اینگونه موارد حضور مسوولین مربوطه و کارشناسان موقعیت و توجیه عوامل بسیار ضروری به نظر می رسد.

ارتباط مستمرمسئولین بچینگ با آزمایشگاه کارگاه و انجام تستهای مختلف از مصالح اولیه در محل معدن و پلانهای ماسه شویی ، مخلوط شاتکریت ساخته شده در بچینگ ، کالیبراسیون دستگاههای بچینگ و نمونه گیری از شاتکریتهای اجرا شده در موقعیت های کاری با فواصل زمانی نزدیک بطوریکه در صورت مشاهده نقص در هر کدام از قسمتها سریعتر بتوان علت یابی و رفع عیب نمود. حضور مستمر و دائمی نماینده آزمایشگاه در تمامی مراحل نمونه گیری ،‌عمل آوری ، نگهداری و انجام تست های نهایی بر روی نمونه حائز اهمیت است.

بازدید مسئول و ارائه تذکرات و توجیه عوامل و تاکید مداوم مشخصات فنی می تواند به احساس مسوولیت افراد کارگر بیفزاید. نکته بسیار مهمی که بسیار هم در موقعیتهای کاری دیده می شود نحوه پانل گیری می باشد عوامل اجرایی و بخصوص کارشناسان و مسوولین قسمتها باید بدانند که پانل گرفته شده معیار سنجش و صحت و سقم کار آنها می باشد .

حتی اگر در طول یک شیفت تمام کار شاتکریت انجام شده مطابق مشخصات فنی و مورد قبول باشد اما یک پانل اخذ شده بطور صحیح گرفته نشود و اشکال داشته باشد ، تمام حجم کاری دوره ای آنها با مشکل مواجه خواهد شد. گاهاً مشاهده می شود که پانل روی سطح زمین بصورت افق گذاشته شده  و شاتکریت کار با فاصله زیاد از روی سبد بالابر  با سرنازل پانل را پر می نماید ، به  این شیوه مصالح ریزدانه و درشت دانه کاملاً از هم جدا می شوندو پانل گرفته شده جوابگو نخواهد بود حتی اگر مصالح آن مورد تاییدبوده باشد.بلکه پانل می بایستی در زاویه یکسان با کار انجام شده قرار داده شده و فاصله سرنازل تا پانل نیز رعایت گردد .

۱۰.رعایت مشخصات فنی تولید و اجرای شاتکریت

مقاومت فشاری ۲۸ روزه بر اساس نمونه های استوانه ای استاندارد  ۲۵۰ می باشد. این تعیین مقاومتها بر اساس مغزه گیری از پانل ۸*۸۰*۸۰ سانتیمتری صورت می گیرد. نکته مهم این است که  پانل آزمایشی باید در همان زاویه محلی که شاتکریت اجرا می شود قرار بگیرد. فشار مناسب هوای ورودی به دستگاه شاتکریت ۶ بار می باشد و حداقل گنجایش کمپرسور ۲۱ مترمکعب در دقیقه می باشد. فاصله بهینه سر شیلنگ تا سطح مورد نظر بین ۰.۶ تا ۱.۲ متر می باشد. جهت بتن پاشی باید حتی المقدور عمود بر سطح کاربوده و هیچگاه از ۴۵ درجه (زاویه نسبت به خط عمود) تجاوز ننماید.

 ۱۱.ماشین آلات تحکیم و کاهش هزینه قطعات مصرفی آنها

 با توجه به ماهیت تمامی پروژه های عمرانی ، خصوصاً پروژه های بزرگ سد سازی پیش بینی وبرآورد ماشین آلات وتجهیزات موردنیاز ونحوه بکارگیری آنها نقش بسزایی در پیشرفت فیزیکی وکیفی پروژه وهمچنین میزان هزینه های جاری خواهد داشت . در این میان موثرترین آیتم ، قطعات مصرفی ونحوه تامین آن می باشد ، که عدم تأمین وتعویض بموقع خسارتهای جبران ناپذیری را به کیفیت اجرایی واقتصاد پروژه متحمل می نماید .

تجربه اکثرکارگاههای داخلی مؤید این نکته می باشد که عدم آموزش صحیح کاربران ماشین آلات وتامین نشدن بهنگام قطعات مصرفی عامل بنیادی توفقات اجرائی بوده است و بعضاً بعلت تأمین نشـدن قطـعات مصـرفی جزئی، ماشین آلات بمدت طولانی متوقف خواهند گردید.از سوی دیگر با توجه به این امر که تولیدکنندگان قطعات اصلی اکثر ماشین آلات وارداتی خود کشورهای مبدأ می باشند ، سفارش وخریداری قطعات از طریق نمایندگان داخلی ویا بصورت مستقیم مستلزم صرف زمان وهزینه های بالا می باشد .

لذا در پروژه سد ونیروگاه گتوند علیا در راستای تحقق برنامه کاری محوله ودر جهت کاهش هزینه‌ها در حد توان وامکانات موجود سعی بر ارائه راهکارهای مناسب اجرایی در راستای بکارگیری هرچه صحیح تر ماشین آلات از طریق آموزش کاربرها وهمچنین بالا بردن مدت زمان مصرفی قطعات وحفظ نمودن ریتم اجرائی کار ،  با در نظر گرفتن کیفـیت های فنـی مطلـوب فعالیت نمـوده است . در این زمیـنه می توان به نوآوریها وابتکارات بدست آمده بعد از معرفی ماشین آلات تحکیم و کارایی آنها اشاره نمود ، قابل ذکر است که این نوآوریها قابل اجرا در روشهای اجرایی پروژه های مشابه می باشند.

برای جلوگیری از طولانی شدن بحث به صورت فهرست وار  به ذکر پیشنهادهایی در راستای کاهش هزینه های ناشی از قطعات مصرفی ماشین آلات تحکیم ( ماشین آلات بکار رفته در عملیات شاتکریت) می پردازیم:

۱-بازیافت صفحه های لاستیکی بالا وپائین وصفحه استیل پمپ های شاتکریت :  در روش شاتکریت خشک ،که در این کارگاه مورد استفاده می باشد مصالح شاتکریت مطابق طرح اختلاط در محل بچینگ تهیه و بوسیله تراک میکسر به محل پمپ در موقعیت کاری منتقل وبوسیله شوت تراک در پمپ به صورت آهسته ومتناسب  با مصالح خارج شده از پمپ تخلیه می گردد. مصالح وارد شده  به پمپ به کمک هوای فشرده فوقانی تولید شده از دستگاه کمپرسور به استوانه های توخالی کوزه گی منتقل می گردد وتحت تاثیر هوای فشرده تحتانی و در اثر چرخش روتور و فشار باد کمپرسور در داخل سیلندرها ومجاری داخلی پمپ حرکت کـرده وبا نیروی اعمال شده از هوای فشرده تحتانی به داخل شیلنگ رابط خروجی  هدایت و توســط  Nazzelman(شاتکریت کار) به سطح کار پاشیده می شود.

باتوجه به عبور مستمر مصالح خشک وتماس این مصالح با جداره داخلی پمپ بالاخص صفحه های لاستیکی بالا وپائین و همچـنین صفـحه استیل که نقش واشر هوابندی داشته اصطکاک ایجاد شده و بعد از دوره کوتاهی معادل مصرف۴۰۰ متر مکعب شاتکریت  و بسته به جنس سنگدانه های مصالح شاتکریت  استهلاک در قطعات یاد شده بوجود آمده و بایستی تعویض گردند. با عنایت به اینکه عدم تامین به موقع این قطعات ازخارج کشور موجب توقف عملیات اجرایی و تاثیر بر سایر عملیات دیگر می شود ،  هزینه های زیادی از این بابت به سیستم اجرایی تحمیل می گردد،  زیرا یکی از مهم ترین فعالیتهای تحکیم ونگهداری فضاهای زیر زمینی عملیات شاتکریت می باشد، به نحوی که در اکثر موارد در صورت عدم اجرای این عملیات ، ناپایداری در توده سنگی مسیر حفر تونل پیش آمده و مجوز هیچگونه حفاری وپیشروی در محدوده مورد نظر از سوی مشاور صادر نمی شود .

بخوانید »   کاربرد شاتکریت در ترمیم سازه‌ها

لازم به ذکر است قطعات ساخت داخل کشور از کیفیت پایینی برخوردار بوده و بعلت ایجاد وقفه های کاری مکرر بدلیل استهلاک زود هنگام قطعات ،امکان استفاده از آنها در عملیات حجیم شاتکریت در فضاهای زیر زمینی وجود ندارد.

لذا با توجه به درجه بالای وابستگی عملیات حفاری وسایر تحکیمات به شاتکریت و از طرفی نقش موثر این آیتم کاری در بالا بردن سرعت عملیات  اجرایی و  پیشرفت سایر عملیات وابسته ، می طلبد که ارزیابی فنی و استفاده اصولی از ماشین آلات مربوطه بعمل آمده و ضمن آشنائی کامل با قطعات وافزایش عمر مفید آنها ، راهکارهایی منطقی برای افزایش عمر مفید و نحوه بازیافت قطعات ،  مورد آزمایش قرار گرفته و در صورت کسب نتایج مفید ، این راهکارها را برای بکارگیری در اجرای پروژه های مشابه پیشنهاد داد .

نحوه بازیافت صفحه های لاستیکی پمپ شاتکریت به این شرح مختصر است که : هر صفحه لاستیکی حدود تمم ۳۰  ضخامت دارد که همان طوری که گفته شد بعد از عبور حدود ۴۰۰ متر مکعب مصالح از خود مستهلک شده و سطح آن ناهموار وخورده می شود که به تبع آن پمپ خوب آب بندی نشده ودر اثرچرخش روتور و فشار باد ، مصالح از بدنه پمپ ودر محل هایی که صفحه دچار خوردگی شده به بیرون ریخته  ومشکلاتی از قبیل نامنظم کارکردن پمپ ،عدم استحصال سطح شاتکریت یکنواخت  ، عدم اخذ مقاومت های لازم ، و گردخاک شدید در اطراف پمپ، بوجود می آید.

لذا می بایست این صفحه‌ها با صفحه های نو تعویـض گرددکه تامین صفحه در کارگاه دائماً با مشکل مواجهـه بوده ودرحین کار با کمـبود صفحه روبرو بوده ایم بطوریکه تامین صفحه های پمپ۲۶۲ باتوجه به درخواست های مکرر کارگاه به دلایل زیادی تحقق پیدا نکرد ، از سوی دیگر بعلت حجم زیاد عملیات شاتکریت( ۱۸۰۰۰ متر مکعب در سال )،در صورت تاخیر در عملیات اجرائی ، جبران آن امکان پذیر نبوده است .

لذا  با دیدگاه فنی و اقتصادی و به جهت تحقق برنامه زمانبندی و تداوم فعالیتهای اجرایی ، امکان بازیافت قطعات مصرفی پمپ شاتکریت را بررسی نموده و توانستیم جواب  مناسبی از این اقدام بدست بیاوریم .

روند عملیات بازیافت قطعات بدین شرح است که  ابتدا محـل های فلـزی در سطح صفحه لاستیکی را تراش داده و بـعد از آن اقـدام به ساب زدن ولایه برداری به ضخامت ۱۰ میلی متر از سطح لاستیک روی صفحه با ظرافت خاصی بوسیله دستگاه تراش نموده ایم  به نحوی که سطحی یکنواخت حاصل گردد.

لـذا به جای صفحه های با ضخامت ۳۰ میلی متر صفحه های تراش داده ۲۰ میلی متری بر روی دستگاه پمپ شاتکریت نصب و مورد استفاده می گیرد ، این صفحه‌ها در دو مرحله وتا ضخامت ۱۰ میلی متر قابل بازیافت و استفاده می باشد، جهت بازیافت صفحه استیل تمامی سطح آن بوسیله دستگاه تراش لایه برداری وسائیده شده و با توجه به سختی صفحه فولادی تراشیدن آن بکمک الماس خاصی با صعوبت های زیادی همراه است .

۲- ارائه طرح تغییر سیستم نیرومحرکه موتور عقب تراک میکسر .

۳- ارائه طرح بچینگ تولید مصالح شاتکریت به شیوه خشک .

 ۱۲.نتیجه گیری

 ۱-نگارنده بر این عقیده است که در مقاطعی که توده سنگ از نظر ژئوتکنیکی، مطلوب تشخیص داده شود  انجام تحکیمات موقت و اولیه  فقط به یک لایه شاتکریت  محدود گردیده و نیازی به هزینه اضافی ناشی از تحکیم کامل مقطع نمی باشد. البته در این رابطه می توان با نصب ابزار دقیق و ثبت جابجایی‌ها به اطمینان کافی رسید.

۲-بایستی تراک میکسر پس از بارگیری تا رسیدن به محل تخلیه مدام در حال میکس کردن باشد ولی بعلت استهلاک زیاد و دلائل دیگر، دستگاهها نمی توانند در حال حرکت به میکس کردن بپردازند.پس لازم است پس از رسیدن به محل تخلیه و پهلوگیری ، حداقل ۱۵-۱۰ دقیقه به میکس کردن بپردازند.

۳-برای کاهش پرت مصالح شاتکریت نگارنده استفاده از وایر مش φ۸ با ابعاد چشمه ۱۵ سانتیمتر را به جای وایرمش φ۶ به ابعاد چشمه ۱۰ سانتیمتر پیشنهاد می نماید .

۴-با توجه به ماهیت تمامی پروژه های عمرانی ، خصوصاً پروژه های بزرگ سد سازی پیش بینی وبرآورد ماشین آلات وتجهیزات موردنیاز ونحوه بکارگیری آنها نقش بسزایی در پیشرفت فیزیکی وکیفی پروژه وهمچنین میزان هزینه های جاری خواهد داشت . قطعات پر مصرف ماشین آلات تحکیم ، همواره علاوه بر تحمیل هزینه های اضافی به پروژه باعث توقف عملیات اجرایی نیز می گردد لذا پس از تحقیق و بررسی موضوع در سیستم آبرسان نیروگاه سد گتوند، پیشنهادات ذیل قابل استفاده در پروژه های مشابه خواهند بود:

الف- بازیافت صفحه های لاستیکی بالا وپائین وصفحه استیل پمپ های شاتکریت: با توجه به اینکه تامین صفحه های لاستیکی پمپ۲۶۲ باتوجه به درخواست های مکرر کارگاه به دلایل زیادی تحقق پیدا نکرد ، از سوی دیگر بعلت حجم زیاد عملیات شاتکریت( ۱۸۰۰۰ متر مکعب در سال )، بازیافت این صفحات مورد بررسی و با موفقیت اجرا شد بطوری که صفحات که دارای ضخامت اولیه ۳۰ میلیمتر بودند تا دو مرحله ساب زدن در ضخامت‌های ۲۰ و ۱۰ میلیمتری مورد استفاده قرار گرفتند. جهت بازیافت صفحه استیل نیز تمامی سطح آن بوسیله دستگاه تراش لایه برداری وسائیده شده و با توجه به سختی صفحه فولادی تراشیدن آن بکمک الماس خاصی با صعوبت های زیادی همراه است .

ب‌ارائه طرح تغییر سیستم نیرومحرکه موتور عقب تراک میکسر.

ج- ارائه طرح بچینگ تولید مصالح شاتکریت به شیوه خشک .

اجرای شاتکریت

اجرای شاتکریت       اجرای شاتکریت     اجرای شاتکریت     اجرای شاتکریت       اجرای شاتکریت     اجرای شاتکریت   اجرای شاتکریت

اجرای شاتکریت       اجرای شاتکریت     اجرای شاتکریت     اجرای شاتکریت       اجرای شاتکریت     اجرای شاتکریت   اجرای شاتکریت

اجرای شاتکریت       اجرای شاتکریت     اجرای شاتکریت     اجرای شاتکریت       اجرای شاتکریت     اجرای شاتکریت   اجرای شاتکریت

شرکت تیران تونل بیستون با سابقه ای درخشان و کادری مجرب اماده اجرای شاتکریت در تمام نقاط ایران می باشد

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (امتیازی ثبت نشده است)
Loading...
نظرات برای این پست بسته شده است.