یکی از نقاطی که در ساختمانها در برابر نفوذ آب و رطوبت حساسیت زیادی از خود نشان میدهد، پشت بام است. چنانچه شیببندی ساختمان به طور استاندارد صورت نگیرد، آب باران روی سطح بام باقی مانده و در پی آن شاهد تجمع رطوبت، نشست مصالح، آسیبدیدگی عایق رطوبتی و حتی نشت آب باران به داخل ساختمان خواهیم بود. طبیعتاً هیچ کدام از ساکنین ساختمان تمایلی به زندگی یا کار در ساختمانی که رطوبتزده است ندارند و این ساختمان در کنار نداشتن آسایش کافی، از لحاظ ایمنی نیز استاندارد نیست. با توجه به این موضوع، انتخاب روش شیب بندی پشت بام و اجرای درست آن بسیار حائز اهمیت است. اگر علاقهمندید که در این رابطه اطلاعات خود را افزایش دهید، از شما دعوت میکنیم در ادامه این مقاله با مجموعه تیران تونل بیستون همراه باشید.
برای خواندن مقاله کروم بندی چیست به این لینک مراجعه کنید.
انواع شیب بندی پشت بام
برای اجرای شیب بندی بام میتوان از روشهای مختلفی استفاده کرد؛ در جدول زیر به بررسی انواع روشهای شیب بندی پشت بام خواهیم پرداخت؛ اما در ابتدا باید بدانید که در تمامی این روشها، اجرای شیب برای تخلیه آب باید با دقت فراوان صورت گیرد تا آب در سریعترین زمان ممکن به طرف ناودان یا خروجیها هدایت شود.
| روش شیب بندی | مصالح | مزایا | معایب |
| فوم بتن (بتن سبک هوادار / فوم بتن) | فوم بتن + سیمان + افزودنی | وزن کم، عایق حرارتی و صوتی، قابل پخش آسان، کاهش بار مرده | نیاز به اجرای عایق فوق، امکان ترکخوردگی، هزینه اولیه بیشتر |
| ملات ماسه و سیمان | ملات ماسه، سیمان، آب | روش متداول، کار سادهتر، کنترل دستی بهتر | سنگینی بیشتر، احتمال ترک در ضخامت زیاد، نیاز به مراقبت در زمان گیرش |
| پوکه معدنی یا سبکدانه + ملات نهایی | پوکه صنعتی یا معدنی + ملات رویه | کاهش وزن مرده، امکان شیب یکنواخت، مقرون به هزینه | کنترل دانهبندی پوکه اهمیت دارد، ممکن است نیاز به لایه رویه مجزا |
| بتن سبک (با مصالح سبک) | بتن سبک با افزودنی یا سنگدانه سبک | استحکام مناسب، امکان ترکیب با عایقسازی | هزینه بیشتر، نیاز به طراحی دقیق، در بعضی موارد ضخامت زیاد |
| روش ترکیبی (کروم بندی + پر کردن با مصالح سبک + ملات رویه) | کرم (کُرُم) + مصالح پرکننده + ملات رویه | کنترل دقیق شیب، قابل کاربرد در سطوح بزرگ، مناسب پروژههایی با محدودیت ارتفاع | زمانبر بودن، نیاز به دقت در سطحبندی و اجرای استاندارد |
مراحل اجرای شیب بندی بام
به منظور اجرای شیب بندی بام باید 7 مرحله انجام شود:
1. برنامهریزی و نقشهکشی شیب و محل ناودانها
در قدم اول باید پلان سقف، محورها و مرزها، لبهها، دیوارهای جانپناه، بازشوها و محل تأسیسات به طور کامل مشخص شوند. در قدم بعدی، محل آبروها یا ناودانها و دهانههای خروج آب تعیین خواهند شد؛ به طور معمول این نقاط در پایینترین قسمت سطح بام قرار میگیرند و در نقشه با یک دایره کوچک یا علامت خاص نمایش داده میشوند.
2. کرومبندی (کُرُم گذاری)
در این مرحله نوارهای راهنمای ملات در سطح بام ایجاد خواهند شد تا روش توزیع مصالح و کنترل شیب به مراتب سادهتر شود. کرومبندی کمک میکند تا کارگر یا پیمانکار در اجرای لایه پُرکننده بین کرومها اشتباه نکند و اصلاح شیبها با کنترل بیشتری صورت گیرد.
برای دیدن لیست بهترین مصالح برای شیب بندی پشت بام به مقاله مربوطه مراجعه کنید.
3. ریسمانکشی و تراز کنترل
در این مرحله از اجرای شیب بندی بام، با استفاده از ریسمان یا تراز لیزری، مسیرهای شیب میان کرومها معین خواهند شد. سپس، شمشهکشی بین کرومها صورت میگیرد تا مسیر شیب مشخص گردد. در واقع، این مرحله دقت بالا در اجرای شیب را تضمین خواهد کرد؛ چنانچه ریسمان و شمشهکشی به درستی صورت نگیرند، شاهد اختلاف ارتفاعی غیرمنتظرهای خواهیم بود.
4. پر کردن فضای بین کرومها با مصالح پرکننده
این فضا باید با استفاده از مصالح سبک یا ملات نظیر ملات ماسه – سیمان، پوکه معدنی یا بتن سبک پُر شود. ناگفته نماند که در این مرحله برای ایجاد شیب مورد نظر، ضخامتها متغیر خواهد بود. همچنین، در این مرحله باید به دانهبندی مصالح، تخلخل و تراکم آنها توجه کرد تا سطح نهایی مستحکم و بدون افت باشد.
5. لیسهکشی و تسطیح رویه
ملات نهایی روی سطح بتن بین کرومها ریخته میشود و با استفاده از شمشه یا لیسه، شیب مورد نظر ایجاد خواهد شد. در نهایت، سطح برای اعمال عایقبندی آمادهسازی میگردد. سرعت کار در این مرحله نباید زیاد باشد؛ زیرا ممکن است ملات پیش از تسطیح کامل شروع به گیرش کند و باعث ناهمواری شود.
6. کیورینگ و خشک شدن مصالح
مصالح به یک بازه زمانی مناسب برای گیرش و خشک شدن نیاز دارند تا از ترک خوردن آنها جلوگیری شود؛ مدت کیورینگ بستگی به نوع ملات، دما، رطوبت هوا و ضخامت لایه دارد.
7. اجرای عایق رطوبتی و کفسازی نهایی
در آخرین مرحله از اجرای شیب بام و بعد از این که سطح به طور کامل خشک شد، عایقکاری با استفاده از قیرگونی، ایزوگام یا غشاهای پلیمری صورت میگیرد و روکش نهایی اجرا میشود.
بهترین روش شیب بندی پشت بام کدام است؟
اگر دنبال بهترین روش شیب بندی پشت بام میگردید، باید چند فاکتور را مد نظر داشته باشید؛ بار مرده مجاز سقف، دسترسی به مصالح، هزینه اجرا و نگهداری، احتمال ترک خوردن و نشست مصالح، توانایی اجرای دقیق شیب و همچنین سازگاری با عایق رطوبتی مورد نظر. در اکثر پروژههای مسکونی و ساختمانی از روش ترکیبی کرومبندی، پُر کردن با مصالح سبک و ملات نهایی یا از فوم بتن استفاده میکنند. بهترین مزیتی که این روش ترکیبی برای ساختمان دارد، کاهش وزن مرده، کنترل بهتر شیب و امکان ترکیب با عایق است.
در مقابل، اگر سقف توانایی تحمل وزن بیشتری داشته و هزینه مصالح سبک نیز مقرونبهصرفه نیست، ملات ماسه و سیمان میتواند انتخاب بهتری باشد. علاوه بر این، اگر پروژه قرار است که در منطقهای با باران زیاد اجرا شود، به احتمال زیاد روشهایی مثل فوم بتن یا روشهای پیشساخته با دقت بالاتر گزینه بهتری به شمار میآیند.
نقش دستگاه کفسازی اسکرید (انتقال مصالح) در شیببندی بام
دستگاه کفسازی اسکرید (انتقال مصالح) یکی از تجهیزات کاربردی در پروژههای عمرانی است که با کمک آن میتوان مقادیر قابل توجهی از ملات یا مصالح را به طبقات بالا انتقال داد؛ از جمله مزیتهایی که این دستگاه در شیببندی بام ساختمان دارد میتوانیم به انتقال مصالح سریع و مکانیزه، کاهش هزینه نیروی انسانی و زمان اجرای شیببندی و توزیع یکنواخت مصالح به نقاط مختلف بام اشاره داشته باشیم. در مجموع، دستگاه اسکرید در مرحله زیرسازی پشت بام و اجرای شیببندی بسیار مفید خواهد بود، خصوصاً در پروژههایی که حجم مصالح زیاد بوده یا این که دسترسی دشوار است.
آیا دستگاه ملاتپاش و شاتکریت در شیببندی بام ساختمان کارایی دارند؟
شاتکریت معمولاً در شیببندی بام کاربرد ندارد؛ این دستگاه معمولاً برای پاشش ملات یا بتن با فشار هوا روی سطوح قائم یا منحنی طراحی شده و بیشتر در ترمیم، مقاومسازی و پوششدهی سطوح قائم مورد استفاده قرار میگیرد و در شیببندی بام که سطحی افقی و نیازمند تراز دقیق بوده، استفاده از شاتکریت مرسوم نیست. ملاتپاش نیز برای پاشش ملات بر روی سطوح (معمولاً دیوارها یا سطوح قائم) طراحی شده و در شیببندی بام کاربرد مستقیم ندارد.
تیران تونل بیستون؛ ارائهدهنده دستگاه شاتکریت، اسکرید و ملاتپاش
در این مقاله به بررسی انواع و روش اجرای شیب بندی بام پرداختیم. چنانچه در پروژه خود نیازمند دستگاههای تخصصی برای شیببندی و مقاومسازی بام هستید، شرکت تیران تونل بیستون به عنوان یکی از معتبرترین مراکز در این زمینه میتواند به شما یاری رساند. برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید با کارشناسان تیران تونل بیستون تماس حاصل نمایید.
سوالات متداول
- چرا شیببندی پشت بام برای جلوگیری از جمع شدن آب اهمیت دارد؟
زیرا اگر پشت بام صاف و بدون شیب باشد، آب باران پس از مدتی نمیتواند تخلیه شود و تجمع آن باعث رطوبت پشت بام، آسیب به عایق، نفوذ به داخل ساختمان و کاهش عمر اجزای سقف خواهد شد.
- دستگاه اسکرید چه نقشی در شیببندی پشت بام دارد؟
دستگاه اسکرید نقش انتقال و پمپاژ مصالح به پشت بام را دارد، به کاهش نیروی انسانی کمک میکند، مصالح را یکنواخت توزیع نموده و سرعت اجرای شیب بندی را افزایش میدهد.
- دستگاه شاتکریت چگونه در مقاومسازی سطح پشت بام استفاده میشود؟
اگر قرار باشد سطح نهایی بام مقاوم شود، میتوان از شاتکریت برای پاشش یک لایه بتن نازک مقاوم استفاده کرد. اما این کاربرد مختص به موارد خاص است و در شیببندی اصلی معمولاً کاربرد ندارد.
- آیا دستگاه ملاتپاش در شیببندی بام ضروری است؟
خیر، دستگاه ملاتپاش در شیببندی بام معمولاً ضروری نیست. ممکن است در ترمیمهای کوچک یا لایه نهایی نازک به کار گرفته شود، اما نقش اصلی در شیببندی ندارد.
- مقایسه استفاده از دستگاههای مکانیزه و روشهای دستی در شیببندی پشت بام چیست؟
استفاده از روشهای مکانیزه سرعت اجرا را بالا میبرد، خطای انسانی را کاهش میدهد و یکنواختی بیشتری ایجاد میکند، در حالی که روش دستی هزینه اولیه کمتر دارد و کنترل دقیق اجرا با حضور استادکاران ماهر امکانپذیر خواهد بود.
- چگونه دستگاه اسکرید میتواند در کفسازی و هموارسازی پشت بام کمک کند؟
دستگاه اسکرید میتواند مصالح پرکننده را به بام منتقل کند و بخشی از پخش اولیه را انجام دهد. سپس نیروی انسانی با شمشهکشی و لیسهکشی سطح نهایی را هموار میکند؛ این باعث تسریع کار و کاهش خطا در هموارسازی پشت بام میشود.
