ماستیکها موادی خمیری و چسبناک هستند که در صنعت ساختمان برای پر کردن شکافها و آببندی درزها استفاده میشوند. این مواد میتوانند پایه قیر (ماستیک قیری) یا ترکیبات پلیمری مانند پلییورتان و سیلیکون داشته باشند. وجود درزهایی مانند درز انبساط یا اجرایی در سازههای بتنی بسیار مهم است، اما برای ایجاد سطحی یکپارچه و همچنین جلوگیری از نفوذ رطوبت و آب به درون سازه باید آنها را آببندی نمود. اگر علاقهمندید که بدانید ماستیک چیست و با کاربردها و انواع آن آشنا شوید، از شما دعوت میکنیم در ادامه این مطلب با تیران تونل بیستون همراه باشید.
ماستیک چیست؟
ماستیک در اصل نوعی درزگیر یا چسب آماده مصرف است که به صورت خمیر یا مایع غلیظ عرضه میشود. این ماده برای پر کردن شکافهای بین سطوح مختلف مثل بتن، سنگ، چوب، فلز، شیشه و… به کار میرود. بعد از اجرا، ماستیک کاملاً چسبنده شده و از نفوذ آب، هوا یا گرد و غبار جلوگیری میکند. به بیان دیگر، ماستیک مانند یک درزگیر الاستیک رفتار میکند که ضمن چسبندگی قوی، در برابر تغییرات حرارتی و ارتعاشات سازه مقاومت دارد. برخی انواع متداول ماستیک عبارتند از ماستیک قیری (بر پایه قیر)، ماستیک پلییورتان، ماستیک سیلیکون و ماستیک اکریلیک. هر یک از این انواع ویژگیهای خاص خود را دارند و در کاربردهای گوناگون ساختمان استفاده میشوند. در ادامه با هر یک از این ماستیکها بیشتر آشنا خواهیم شد.
برای دریافت اطلاع بیشتر درباره کف سازی ساختمان به مقاله مرتبط مراجعه کنید.
انواع ماستیک و کاربرد هر یک از آنها
همانطور که گفتیم ماستیکها انواع متعددی دارند؛ از جمله مهمترین آنها به شرح زیر است:
1. ماستیک قیری
ماستیک قیری، ماستیکی یکجزئی یا دوجزئی است که پایه آن قیر (بیتومین) بوده و معمولاً در دو حالت سرداجرا و گرماجرا تولید میشود. این ماستیک ضد آب است و در برابر گرما و سرما نیز مقاومت خوبی از خود نشان میدهد. به طور معمول از این ماستیک برای آببندی درزها و ترکهای آسفالتی و بتنی مثل درزهای فرودگاه، جادهها و کانالهای آب بهره میبرند. علاوه بر این، در کفسازی صنعتی نیز کاربرد دارد.
ماستیک قیری سرداجرا را میتوان بدون نیاز به حرارت مستقیم روی درز اعمال کرد. ماستیک قیری گرماجرا نیاز به گرم کردن تا حدود ۱۵۰–۱۹۰ درجه سانتیگراد دارد و در پروژههای بزرگ جادهسازی و تونلسازی مورد استفاده قرار میگیرد.
2. ماستیک پلییورتان
این نوع ماستیک تک جزئی یا دو جزئی بوده و دارای چسبندگی بسیار بالا و خاصیت ارتجاعی خوبی است. ماستیک پلی یورتان به سطوح مختلف نظیر بتن، فلز و سنگ به راحتی میچسبد و عمدتاً از آن برای آببندی درزهای انبساطی و اجرایی ساختمان و کفهای صنعتی استفاده میکنند.
3. ماستیک سیلیکون
سیلیکونها به صورت تکجزئی یا دوجزئی عرضه میشوند و خاصیت ارتجاعی خود را در طولانیمدت حفظ میکنند. این ماستیکها بسیار در برابر آب مقاوم و مناسب درزهای محیط بیرونی نظیر پنجرهها، نما و پشت بام ساختمان هستند. از جمله مزیتهایی که میتوانیم برای این ماستیکها نام ببریم، عبارتند از عدم جمعشدگی در حین خشک شدن و قابلیت چسبندگی به سطوح مختلف.
4. ماستیک اکریلیک
این ماستیک بر پایه آکریلیک تولید میشود و به طور معمول قابلیت رنگآمیزی و استفاده در مصارف داخلی را دارد. ماستیک آکریلیک دوستدار طبیعت نیز هست؛ اما نسبت به پلی یورتان و سیلیکون انعطافپذیری کمتری از خود نشان میدهد. به همین دلیل، از این ماستیک معمولاً در مناطقی با تحرکات کم مثل درزهای جدارههای داخلی استفاده میکنند.
5. ماستیک پلیسولفید
این ماستیک یک نوع ماستیک دو جزئی محسوب میشود که نسبت به مواد شیمیایی مقاومت بالایی دارد. ماستیک پلی سولفید معمولاً به علت مقاومت شیمیایی مناسب خود در درزهای انبساطی پلها و سازههای صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد.
جدول تفاوت ماستیک با قیر و سایر درزگیرها
در جدول زیر به بررسی تفاوتهایی که ماستیک با سایر درزگیرها و قیر دارد خواهیم پرداخت:
| خصوصیت | ماستیک | قیر (بیتومن) | سایر درزگیرها |
| حالت اجرا | سرداجرا یا گرماجرا (قابل اجرا در دمای محیط) | عموماً گرم (باید حرارت ببیند تا حالت سیال بگیرد) | عمدتاً سرد (یکجزئی، بدون نیاز به گرمایش) |
| انعطافپذیری | متوسط تا بالا (بسته به نوع) | نسبتاً پایین (پس از سرد شدن سخت میشود) | بسیار بالا (سیلیکون و PU بسیار منعطف) |
| مقاومت در برابر آب | بسیار بالا (طراحیشده برای آببندی) | عالی (قیر ذاتاً ضدآب است) | عمدتاً عالی (سیلیکون نمونه برجسته) |
| کاربرد اصلی | درزگیری سازهای و کفسازی، آببندی اتصالات مصالح | آسفالتکاری، عایقکاری جادهها و تونلها | درزهای انبساطی ساختمان، پنجرهها و نمای ساختمان |
مراحل اجرای ماستیک در پروژههای ساختمانی
حالا که میدانیم ماستیک چیست و کاربرد آن را نیز میشناسیم، در این بخش به بررسی مراحل اجرای آن خواهیم پرداخت:
- آمادهسازی سطح: ابتدا سطح درزها باید به طور کامل تمیز و خشک شود؛ به این معنا که گرد و غبار، چربی، رنگهای قبلی یا هر آلودگی دیگر زدوده گردد.
- استفاده از پرایمر: در صورت نیاز، از پرایمر مناسب برای بهبود چسبندگی ماستیک به سطح بتن یا سایر زیرلایهها استفاده میشود.
- اعمال ماستیک: برای ماستیک گرماجرا، قیر یا ماده ماستیک تا دمای تقریبی ۱۵۰–۱۸۰ درجه سانتیگراد حرارت داده شده و سپس توسط تفنگ یا دستگاه مخصوص در عمق درز تزریق میشود. برای ماستیک سرداجرا، ، ماستیک به صورت آماده در درز اعمال میگردد.
- تسطیح و صافکاری: بعد از پر کردن درز با استفاده از ماستیک، سطح آن با ماله یا ابزار صافکننده کشیده میشود تا حبابهای هوا خارج و سطح کاملاً یکنواخت شود.
- زمان گیرش: برای این که ماستیک به استحکام موردنیاز برسد، معمولاً به 24 تا 48 ساعت زمان نیاز دارد. در این بازه زمانی، از هرگونه تردد و فشار روی درزها جلوگیری خواهد شد.
نکات مهم هنگام اجرای ماستیک در کفسازی
در اجرای کف سازی، ابتدا باید زیرلایه کاملاً آماده شود؛ به این معنا که حداقل ۲۸ روز از پختگی بتن گذشته باشد، شیببندی به درستی انجام شود و شرایط محیطی مانند سرما، رطوبت یا بارندگی کنترل گردد تا ماستیک به صورت کامل بچسبد. استفاده از دستگاه مخصوص در ماستیکهای سرداجرا نیز به یکنواختی بیشتر و سرعت بالاتر اجرای درزگیری کمک میکند.
پس از اجرای ماستیک در فرآیند اجرای کفسازی، درزها باید تا زمان گیرش با روکش مناسب محافظت شوند تا گرد و غبار و بارندگی به آن آسیب نرساند. همچنین، رعایت هماهنگی میان مراحل کفسازی و آببندی، کیفیت و دوام نهایی را افزایش خواهد داد.
تیران تونل بیستون؛ عرضهکننده انواع تجهیزات مورد نیاز پروژههای عمرانی
در این مقاله دانستیم که ماستیک چیست و کاربرد آن را نیز شناختیم. شرکت تیران تونل بیستون با تکیه بر سابقه طولانی در حوزه طراحی و تولید ماشینآلات ساختمانی، به عنوان یکی از تأمینکنندگان اصلی تجهیزات عمرانی در ایران شهرت دارد. این شرکت انواع دستگاه ملات پاش، شاتکریت، گچپاش، سیمانپاش و دیگر ماشینآلات مورد نیاز در اجرای کفسازی، تونلسازی و ساختمان را تولید و عرضه میکند. برای کسب اطلاعات بیشتر و آموزش نحوه کار با تجهیزاتی نظیر دستگاه ملات پاش، دستگاه کفسازی اسکرید (انتقال مصالح) و… میتوانید همین حالا با کارشناسان تیران تونل بیستون تماس حاصل نمایید.
سوالات متداول
- ماستیک چیست؟
ماستیک مادهای آماده مصرف، معمولاً خمیری یا مایع غلیظ است که برای پر کردن درزها و ترکهای سازهای و همچنین بهعنوان چسب در ساختمان کاربرد دارد.
- ماستیک قیری چیست؟
ماستیک قیری، نوعی ماستیک بر پایه قیر (بیتومین) است که خاصیت آببندی بسیار بالایی دارد. این درزگیر به صورت سرد و گرم عرضه میشود و در برابر تغییرات دمایی و شرایط جوی مقاوم است. به طور معمول، از ماستیک قیری برای آببندی نما، درزهای فونداسیون، آسفالت و کفسازی استفاده میکنند.
- کاربرد ماستیک در ساختمان چیست؟
در ساختمانسازی از ماستیک برای آببندی و درزبندی درزهای انبساطی، اتصالات کاشی و سرامیک، فضاهای اتصال بین بتن و مصالح دیگر و همچنین تعمیر ترکها بهره میبرند.
- تفاوت ماستیک با قیر چیست؟
ماستیک به دلیل داشتن افزودنیهای الاستیک انعطافپذیرتر و چسبندهتر از قیر است و برخلاف قیر که پس از سرد شدن شکننده میشود، برای آببندی درزها انتخاب مناسبتری به حساب میآید.
